Mobile Banking
يا استفاده از سيستم تلفن همراه در سيستمهاي بانكي
مقدمه
امروه بانكها و موسسات مالي در تلاشند با استفاده از كانالهاي جديد ارتباطي با مشتريان خود ، ضمن كاهش هزينه‌هاي عملياتي (به دليل كاهش مراجعه مشتريان به شعب جهت انجام امور مالي)، سرويس دهي بهتر و گسترده‌تري به مشتريان ارائه داده و رضايت بيشتر مشتريان را جلب نمايند. باتوجه به بهره‌گيري گسترده از سرويسهاي مخابرات بدون سيم و پيام كوتاه ، استفاده از گوشي همراه بمنظور ارائه خدمات مالي به مشتريان مورد توجه بانكها قرار گرفته است.مزيت مهم اين كانال سرويس دهي و قابليت انجام امور مال در شرايط بسيار گسترده‌تري نسبت به ساير كانالها (مانند تلفن بانك، اينترنت وغيره ) مي‌باشد زيرا مشتري مي‌تواند در هر زمان و مكان و تنها با داشتن يك گوشي همراه و آنتن دهي مناسب ، از اين سرويس استفاده نمايند.
بر اساس استفاده از پيام كوتاه به‌دليل سهولت و امنيت آن و نيز به‌دليل امكان احراز هويت تماس گيرنده (تشخيص CallerID)، جايگاه مطمئن و روزافزوني در سيستمهاي بانكي و اعتباري پيدا كرده است. توسط اين سرويس امكان ارتباط دو طرفه بين صاحبان حساب و شبكه بانكي از طريق تبادل پيامهاي كوتاه برروي تلفن همراه آنها فراهم شده و تحول شگرفي در امر اطلاع رساني به صاحبان حساب و انجام عمليات بانكي از راه دور ايجاد شده است.
در شكل زير شماي كلي يك شبكه بانكي با سرويس SMS نمايش داده شده است.
در ادامه چند نمونه از سرويسهاي متداول كه توسط اين تكنيك قابل ارائه مي‌باشند توضيح داده شده‌اند:

سرويسهاي دوطرفه( Intractive Servicas)
اين سروسها شامل عملياتي هستند كه بنا درخواست مشتري ارائه مي‌شوند. در سرويسهاي دوطرفه ، يك پيام كوتاه حاوي عمليات موردنظر و پارامترهاي لازم (مثلا شماره حساب،رمز، و...) از تلفن همراه مشتري به سرور پيام كوتاه بانك ارسال مي‌شود. سيستم بانك پس از دريافت پيام كوتاه و بررسي صحت و اعتبار اطلاعات دريافتي ، عمليات مورد نظر مشتري را انجام داده و نتيجه را بصورت پيام كوتاه براي مشتري ارسال مي‌كند.مشتري به منظور استفاده از چنين سرويسهايي ميبايست يك برنامه اجرايي را روي تلفن همراه خود نصب نمايد.
كاربردهاي سرويس دو طرفه

اعلام مانده در اين حالت مانده حساب مشتري به درخواست وي ارسال مي‌شود.
اعلام ليست تراكنشهاي اخير مشتري مي‌تواند ليست آخرين تراكنشهاي حساب خود را (تا 3 گردش) شامل مبلغ، تاريخ، و نوع گردش درخواست نمايد.
استعلام وضعيت چك چنانچه مشتري بخواهد از آخرين وضعيت چك صادر شده توسط خود آگاه شود، مي‌تواند از اين سرويس استفاده كند.
انتقال وجه بين حسابهاي يك مشتري با اين سرويس مشتري مي‌تواند عمل انتقال وجه را از يك حساب به حساب ديگر خود انجام دهد.
انتقال وجه بين مشتريان (حواله) با اين سرويس مشتري مي‌تواند مبلغي را از حساب خود به حساب ساير مشتريان انتقال دهد.سقف مبلغ و تعداد دفعات انتقال در يك روز قابل تعريف مي‌باشد ولي در هر حال ارائه اين سرويس منوط به ايجاد شرايط امنيتي كافي و درخور ميباشد. تجهي مشتريان به دستگاههاي رمزساز لحظه‌اي (One Time Password) نرم‌افزاري براي اين منظور توصيه مي‌گردد.
اعلام مانده كارت شتابي مشتري مي‌تواند با دانستن شماره كارت و رمز دوم آن ، از مبلغ مانده كارت(عضو شتاب) خود آگاه شود.
انتقال وجه كارت به كارت شتابي با اين سرويس مشتري قادر است مبلغي را از كارت خود به كارت ديگران نزد ساير بانك‌هاي عضو شتاب انتقال دهد . سقف مبلغ تابع قوانين شتاب مي‌باشد و براي تضمين امنيت اين سرويس هم استفاده از One Time Password نرم افزاري توصيه مي‌گردد.
پرداخت قبض امكان پرداخت كليه قبوض خدماتي كه داراي شناسه قبض و پرداخت ميباشند توسط همراه بانك ميسر است. پرداخت مي‌تواند از طريق حساب محلي و يا كارت عضو شتاب صورت گيرد.
خريد شارژ سيم‌كارت مشتريان مي‌توانند با استفاده از كارت شتابي يا حساب محلي نسبت به خريد شارژ سيم‌كارت اپراتورهاي موجود نظير همراه اول، ايرانسل و تاليا اقدام نمايند.
تخصيص مبلغ چك مشتري جهت جلوگيري از مخدوش نمودن و سوء استفاده از چكي كه به افراد مي‌دهد،مي‌تواند مبلغ آن را از طريق همراه بانك به سيستم مركزي اطلاع دهد . در صورت هرگونه اختلاف بين مبلغ چك و مبلغ اعلامي توسط صادر كننده چك ، كارمند بانك ميتواند از پاس شدن آن جلوگيري كند.
اعلام نرخ ارز مشتري مي‌تواند از آخرين نرخ ارزهاي مختلف توسط همراه بانك مطلع شود.

سرويس‌هاي يك طرفه(None Intractive Servicas)
اين سرويسها عمدتا به منظور مطلع نمودن مشتريان از تراكنشهاي انجام شده بر روي حسابهايشان استفاده ميشوند.در سرويسهاي يك طرفه سيستم بانك در زمانهاي مشخص (مثلا ساعت 8 صبح ، 4 بعداز ظهر،...) به مشترياني كه در اين سرويسها ثبت نام نموده‌اند پيام‌هاي كوتاه حاوي اطلاعات مربوط به سرويس ثبت نام شده ارسال مي‌كنند.
كاربردهاي سرويس يك‌طرفه

اعلام سه گردش آخر با اين سرويس سه گردش آخر حساب مشتري به همراه آخرين موجودي وي اعلام مي‌شود.
اعلام گردش‌هاي خاص با اين سرويس گردشهاي خاص انجام شده بر روي حساب مشتري به وي اعلام مي‌شود.گردشهاي خاص شامل واريز حقوق، واريز سود، چك برگشتي، برداشت طبق دستور و ساير عملياتي است كه به صورت Batch شبانه و معمولا بدون اطلاع مشتري بروي حساب مشتري انجام مي‌شود.
اعلام گردشهاي با مبلغ بيش از مقدار معين با اين سرويس گردشهاي انجام شده بروي حساب مشتري كه مبلغ آنها از مقدار معيني كه توسط مشتري و در هنگام ثبت‌نام سرويس تعيين مي‌شود بيشتر باشند به وي اعلام مي‌شود.